در پی توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران در چند کشور منطقه، شورای عالی امنیت رژیم روز شنبه چهارم مهر اعلام کرد که تهران قصد «مقابله به مثل نظامی» در واکنش به این محدودیتها را ندارد؛ این در حالی است که طی روزهای اخیر تهدیدهایی از سوی برخی مقامها و چهرههای حکومتی علیه کشورهای منطقه مطرح شده است.
دبیرخانه شورای عالی امنیت رژیم در بیانیهیی که رسانههای حکومتی منتشر کردند، اعلام کرد انتشار «برخی تفاسیر و نقل قولهای خلاف واقع» از اظهارات محسن رضایی، دبیر این شورا، موجب طرح «سؤالات و ابهامات» شده است.
در این بیانیه آمده است: «ادعای اینکه ایران در مقابل محدودیتهای هوایی اخیر دست به مقابله بهمثل نظامی میزند، تکذیب میشود».
این موضع پس از آن اعلام شد که محسن رضایی چهارشنبه هفته گذشته کشورهای همسایه ایران را در صورت همکاری با آمریکا تهدید کرده بود. او در گفتگویی که از صدا و سیما پخش شد، گفته بود: «اگر کنار آمریکا باشید، ما شما را تماشا نخواهیم کرد» و هشدار داده بود در صورت ممنوعیت پروازهای ایران و همکاری کشورهای همسایه با آمریکا، «فرودگاههایتان پرواز نخواهد داشت».
محمد مخبر، مشاور مجتبی خامنهای، نیز روز جمعه این تهدیدها را تکرار کرد و برخی چهرههای حامی حکومت در شبکههای اجتماعی صراحتاً خواستار اقدام نظامی علیه فرودگاههای کشورهای منطقه شدند.
همزمان، علیاکبر ولایتی، مشاور بینالملل مجتبی خامنهای، در واکنش به توقف پروازهای ایران در فرودگاه نجف، در حساب ایکس خود نوشت که «دشمن برای جبران شکست در میدان، میکوشد "وحدت ساحات" را از درون فرو بپاشد» و افزود: «از صنعا تا نجف، جبهه مقاومت واحد است».
ولایتی در ادامه خطاب به مسئولان عراقی نوشت: «مشروعیت از واشنگتن نمیآید؛ از خاک نجف میآید» و توقف فعالیت فرودگاه نجف را مورد انتقاد قرار داد.
از سوی دیگر، سازمان هواپیمایی رژیم ایران اعلام کرد در پی توقف پروازهای نجف اشرف از صبح جمعه سوم مهر، به شرکتهای هواپیمایی ابلاغ شده است که نمایش و فروش بلیت این مسیر برای امروز و روزهای آینده تا اطلاع ثانوی متوقف شود.
توقف پروازهای نجف در حالی صورت گرفته که پیش از آن پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران به بغداد نیز از اول مهر متوقف شده بود و پس از نجف، فرودگاههای اربیل و سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق نیز به این محدودیتها پیوستند. به این ترتیب، پروازهای ایران به هر چهار فرودگاه عراق که مقصد شرکتهای هواپیمایی ایرانی بودند، متوقف شده است.
عراق، عمان، امارات متحده عربی، گرجستان و جمهوری آذربایجان از جمله کشورهایی هستند که در پی تحریمهای جدید آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران، پروازهای شرکتهای ایرانی را متوقف کردهاند؛ هر چند پرواز برخی شرکتهای ایرانی به مقصدهایی مانند ترکیه و چین همچنان ادامه دارد.
شورای عالی امنیت ملی در بیانیه خود گفته است «راهکارهای غیرنظامی متعدد» برای مقابله با تصمیم کشورهای منطقه وجود دارد، اما ابراز امیدواری کرده که تهران به چنین نقطهای نرسد.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز ۱۷ شهریور همه شرکتهای هواپیمایی ایران را که پیشتر تحریم نشده بودند، به فهرست تحریمها افزود و هشدار داد شرکتهای خارجی ارائهدهنده خدمات به این شرکتها نیز در معرض تحریم قرار خواهند گرفت.
همزمان، دفتر رسانهیی نخستوزیر عراق اعلام کرده است بغداد در حال «گفتگوی مستقیم» با واشینگتن است تا امکان ازسرگیری برخی پروازهای ایران با اهداف انساندوستانه، از جمله درمان، تحصیل و سفرهای زیارتی، فراهم شود.
