فیگارو 27 بهمن ـ مقاله پییر پریه، فرستاده ویژه فیگارو به ریاض
وزیر امور خارجه آمریکا تلاش می کند حمایت وسیع عربستان سعودی را علیه برنامه هسته ای ایران به دست بیاورد.
اطرافیان هیلاری کلینتون در مورد هدف اصلی سفر او به عربستان سعودی پنهانکاری نمی کنند. آمریکا از پادشاه عربستان سعودی خواسته است فروش نفت به چین را تضمین کند تا در صورت به اجرا گذاشته شدن مجازاتهای جدید و توقف صادرات نفت ایران بسوی چین، آن کشور با مشکل کمبود سوخت مواجه نشود. چین تاکنون با مجازاتهای جدید علیه تهران مخالف بوده ولی ممکن است به این ترتیب در آستانه یک جلسه احتمالی شورای امنیت به جبهه ضد ایرانی ملحق بشود. در هرحال، به گفته یکی از مسئولان آمریکایی که وزیر امور خارجه آمریکا را در این سفر همراهی می کند واشنگتن اینگونه محاسبه کرده است. هیلاری کلینتون پس از سفر به قطر دیروز وارد ریاض شده است. جفری فلتمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک به سهم خود معتقد است که سعودیها می توانند از روابطشان با چین استفاده کنند تا «به افزایش فشار بر روی چین کمک کنند». سعودیها می ترسند که در صورت یک اقدام تلافیجویانه ایران در واکنش به یک حمله احتمالی آمریکا و اسرائیل، آنها اولین کسانی باشند که زیر ضرب قرار می گیرند. با اینحال سعودیها نمی خواهند چینیها را به انجام کاری که خواستار آن نباشند مجبور کنند. شاهزاده سعود الفیصل، وزیر امور خارجه عربستان دیروز گفته است: «آنها در مورد کارهایی که بخواهند بکنند به پیشنهاد عربستان سعودی نیاز ندارند». ملک عبدالله که مجذوب دینامیسم اقتصادی چین است به آرامی روابط تنگاتنگی را با پکن برقرار کرده است. رئیس جمهور چین، هوجینتائو ، 2 بار در سالهای 2006 و2009 به ریاض رفته است. ملک عبدالله نیز در سال 2006 به پکن سفر کرد. 2 کشور کمیسیونی تشکیل داده اند که به طور منظم در سطح وزیران جلسه برگزار می کند. بودجه پروژههای چین در زمینه جادهسازی و ساختمانسازی در عربستان بیش از 40 میلیارد دلار است. به لحاظ مقدار فروش نفت به چین، عربستان از ایران پیشی گرفته است و به اولین فروشنده نفت به چین تبدیل شده است. چین 20 درصد از نفت مورد نیاز خود را از عربستان خریداری می کند و این مقدار طی 2 سال اخیر 60 درصد افزایش یافته است. ولی چین نیاز فراوانی به نفت دارد و ایران دومین فروشنده نفت به چین است. چین 15 درصد از نفت خام مورد نیاز خود را از ایران خریداری می کند. روابط چین و ایران به نفت خلاصه نمی شوند و 2 کشور به دشواری خواهند توانست از یکدیگر صرفنظر کنند. چین از طریق سنگاپور بنزین به ایران می فروشد. ایران که با مشکل کمبود پالایشگاه مواجه است 40 درصد از بنزین مورد نیاز خود را از خارج خریداری می کند. چین در نظر دارد که برای حل این مشکل به ایران کمک کند. شرکتهای چینی قراردادهای گرانقیمتی را برای بهتر کردن وضعیت صنعت نفت ایران امضا کرده اند. این روابط به نفع طرح هیلاری کلینتون در رابطه با چین و عربستان عمل نمی کند. در یک پرونده مهم دیگر یعنی در رابطه با طرح صلح اسرائیل و فلسطین، هیلاری کلینتون احتمالا در ریاض با مخاطبان سرسختی روبرو خواهد شد.
بن بست مسئله اسرائیل و فلسطین
ریاض به نتیجه بخش بودن آخرین طرح آمریکا مبنی بر مذاکرات مستقیم بین اسرائیلیها و فلسطینیها اعتقاد چندانی ندارد. سعودیها با راه حلهای بینابینی مخالف هستند. آنها خواستار به اجرا گذاشته شدن طرح جامعه عرب هستند که ملک عبدالله در تدوین آن شرکت داشته است. در این طرح به اسرائیل پیشنهاد شده که در ازای تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی در محدوده مرزهای سال 1967، کشورهای عرب روابطشان با اسرائیل را عادی کنند. پادشاه عربستان می خواهد که در این راه حل آتی همه اعراب شرکت داشته باشند، ازجمله حماس. رئیس حماس، خالد مشعل، که توسط آمریکا طرد شده است اخیرا توسط پادشاه عربستان به حضور پذیرفته شده است. از سوی دیگر برخی این ایده را مطرح کرده بودند که اسرائیل بتواند دفاتری را در عربستان افتتاح کند و واشنگتن از عربستان خواسته بوده که به هواپیماهای سیویل اسرائیلی اجازه دهد که آنها از روی خاک عربستان عبور کنند.
اخیرا در جریان یک کنفرانس در مونیخ، شاهزاده ترکی الفیصل، رئیس سابق سرویسهای مخفی عربستان، با دانی ایالون، معاون وزیر خارجه اسرائیل، دست داده بود. در اینگونه ژستهای حسن نیت، سعودیها یک «سرویس حداقل» را انجام خواهند داد و از اینگونه کارها فراتر نخواهند رفت.