قرنهاست که نامش با آغاز سال نو برای ما ایرانی ها، پیوند خورده است. همیشه سرِ وقت خودش را می رساند، حتی اگر زادگاهش ایران زمین، مثل این روزهای سخت و سیاه، شرایطِ دشواری را تجربه کند.

نوروز را می گویم، که نه تنها رفیقِ روزهای شاد و خوبِ یک ملت، بلکه یار و یاور و پشتیبانِ یک میهن در تیره ترین دورانِ تاریخ بوده است.

کهن ترین عید جهان که عمر پر برکتش را بین سه تا هفت هزار سال تخمین زده اند، ارزشمندترین میراث نیاکان ماست و در طول تاریخِ وجودی خود نشان داده که فراتر از یک جشن و عید معمولی، سندِ هویت ایران و ایرانی به شمار می رود.

سرزمینِ ما در طول تاریخ به دفعات مورد تهاجم قرار گرفته و بیگانگان بر ما حکومت کرده اند. اما فرهنگ غنی ایرانی چنان متجاوزان را در خود غرق کرده که پس از مدتی آنها یا در این فرهنگ ذوب شده و هویت اصلی خود را از دست داده اند و یا اینکه سرانجام به ستوه آمده و شرّشان را از سرِ مردم و میهن ما کم کرده اند.

در برهه هایی از تاریخ، اشغالگرانِ سرزمینِ ما برای از بین بردن هویت ایرانی، نوروز و دیگر جشن ها و سنت ملی را ممنوع کرده بودند. اما مردم این ممنوعیت ها را به هیچ گرفته و به شکل پنهانی حتی در زیرزمین ها، آنرا برگزار می کردند.

اوایلِ دورانِ صفوی نیز با فشارهای حکومتِ نو پا، نوروز به شدت دچار محدودیت شد.

در همین دورانِ ولایتِ منفور فقیه نیز، آخوندها خیلی سعی کردند، "دهه زجر" را جایگزین نوروز نمایند، اما همانند سایر اشغالگران، فقط عِرض خود بردند و به ناچار در مقابل شکوه و عظمتِ این میراثِ ملی و فرهنگی، دست تسلیم بالا برده و سر تعظیم فرو آوردند.

سرزمینِ ما سرایِ ملیتها و اقوام مختلف است. ما قرنها در کنار هم در صلح و صفا و دوستی و یگانگی، زیر سایه یک میهن، زندگی کرده ایم. در این میان نوروز در رأسِ دیگر جشن ها و سنتهای ایرانی، نقش بسیار ارزنده ای را در تحکیم اتحاد و همبستگی بلوچ، آذری، کرد، فارس، عرب، ترکمن و گیلکی ها و مازندرانی ها و لرها... ایفا کرده است.

نوروز با غنای فرهنگی که در وجود آن متجلی ست، طی سالیانِ متمادی برای تمامی فرزندانِ سرزمینِ ما، نه تنها یک جشن، که سمبل و نماد یکپارچگی و وحدت ملی بوده است.

هر سال وقتی می آید، از شرق تا غرب و از شمال تا جنوب، آینه های وحدت و یگانگی ما را صیقلی دوباره می زند. وادارمان می کند که  سراسر ایران دست به کارِ خانه تکانی بشویم. تا حد امکان لباسهای نو بپوشیم. بر سر یک سفره با نمادهای همسان بنشینیم. روزگار اگر تلخ، کاممان را حتی با یک حبه قند، شیرین کنیم.

درست در یک لحظه، از بندِ کهنگی سالِ رو به انتها رهایمان می کند و دریچه های سالی جدید را بر روی ما می گشاید. بازارِ تبریک و دید و بازدید گرم می شود و ما مردم ایران با او و همراه بهار، دوباره سبز و تازه می شویم.

البته مردم هم در بعضی از مناطق با آداب و رسوم محلی خود، بر غنای آن می افزایند و مجموعِ اینها یعنی همه ما هر کجای آن وطن که زندگی می کنیم، فرزندانِ یک مرز و بومیم.

این یگانگیِ ملی تحت نامِ نوروز طیِ هزاران سال شکل گرفته و پیوسته غنی تر و مستحکم تر شده است. امروز و دیروز حاصل نشده که یک بچه نورسیده و کوته فکر بتواند با انگ و برچسب زدنِ "تجزیه طلبی" و نظایر آن، به این قوم یا به آن ملیت، بین فرزندانِ ایران زمین تفرقه بیندازد تا بتواند از آبِ گل آلود، ماهیِ دیکتاتوری و سلطنت مطلقه صید کند.

نوروزِ فرخنده به ما همیشه با حضورِ به موقعِ خود در سراسر ایران زمین، درس "تکثرگرایی" در عین حفظ وحدت و تمامیت ارضی داده است.

این عامل قدرتمندِ وحدت بخش، البته در تضاد با دیکتاتوری های شیخ و شاه که جهت حفظ قدرت و سلطه، سعی در تفرقه افکنی داشته اند، به عنوان ارزشمندترین سنتِ ملی، همیشه در کنار مردم ایران، انسجام ملی را به نمایش گذاشته است.

پاس می داریم این میراثِ گرانبهای نیاکان خویش را و متحدتر از همیشه، در مقابل ضحاکانِ عمامه دار و فرعونهای تاجدار، که "هراس شان از یگانگی ماست" جهت ساختن و بنای یک ایرانِ آباد و آزاد و متحد و یک پارچه در سایه یک جمهوری دموکراتیک، تلاش و کوشش خواهیم کرد.

نوروز، کهن ترین جشن جهان و زیباترینِ سرمایه فرهنگیِ اتحاد و همبستگی، بر شما فرخنده و مبارک باد.

هادی مظفری

۱۹ مارس ۲۰۲۶

۲۸ اسفند ۱۴۰۴