هفته نامه اشپیگل در 26بهمن88 گفتگویی داشته است با هانس بلیکس، رئیس سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی. در این مصاحبه بلیکس که در جریان بسیاری مسائل پشت پرده اتمی در مورد ایران و سایر کشورهای منطقه است مسائلی را مطرح کرده است که قابل درنگ می باشد. ذیلا متن این مصاحبه را ملاحظه می کنید.

15 فوریه 2010- هانس بلیکس رئیس سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی و هم چنین بازرس تسلیحاتی سازمان ملل در عراق بوده است. وی با اشپیگل در این مورد صحبت کرد که آیا ایران به طور واقعی توان غنی سازی اورانیوم را دارد وآیا این که تحریمهای اقتصادی در هرصورت می توانند مؤثر واقع خواهند شد.
اشپیگل: تهران اعلام کرده که “اولین بستة“ اورانیوم را از 3,5 به 20 درصد را غنی کرده است. آیا این دین معناست که ما اکنون با فاز جدیدی در اوجگیری درگیریها با ایران مواجه هستیم؟
هانس بلیکس: دولت تهران در ابتدا  اعلام کرد که فقط قصد دارد اورانیوم را تا 3,5 برای سوخت رآکتور هسته یی غنی کند. اما اکنون نیاز به اورانیوم 20 در صدر برای رآکتور پژوهشی دارد تا ایزوتوپهای مورد نیاز پزشکی را تولید کند.
تهران یک بار در گذشته در سالهای 1980 دچار مشکل شده بود. آمریکا یک رآکتور پژوهشی برای تهران ساخت که ایران برای سوخت هسته یی سفارش داده بود و حتی پولش را نیز داد, اما بعد وقتی که انقلاب اسلامی آمد, آمریکا از تحویلدهی سوخت خودداری کرد.
غرب ازآن زمان با معضلی روبرو شده است؛ اگر ما سوخت در اختیار آنها نگذاریم بنابراین دلیلی برای تولید آن خواهد داشت. این همان چیزی است که به سازش در ارائه پیشنهاد غنی سازی سوخت ایرانیهای در خارج منتهی شد.
اشپیگل: غرب سالهاست که درگیر مذاکره می باشد. چه کار دیگری می شود برای ایران انجام داد؟
بلیکس: شاید که بهترین موضوع مذاکرات محل معاوضة اورانیوم غنی شده با درجه پایین و اورانیوم بسیار غنی باشد, و برای آن یک گزینة روشنی وجود دارد و آن ترکیه است که هر دو طرف به آن اعتماد دارند.
اشپیگل: چه مقدار زمان طول می کشد که ایران سوخت کافی برای رآکتور پژوهشی خود تهیه کند؟
بلیکس: آن کاملاً نامشخص می باشد, و بسیاری از کسانی هستند که حتی داشتن توانمندی در زمینة تکنولوژی ایران را زیر سوال می برند که بتواند با آن اورانیوم 20 درصدی تولید کند.
اشپیگل: بنابراین محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران در آخرین سخنرانی خود لفاظی می کرد که دربارة توانمندی اورانیوم صحبت کرد؟
بلیکس: بیشتر آن لاف و واکنشی بود در مقابل تحقیری که شده بود. هر کس می توانند بفهمند که  فقط خودنمایی می کند وقتی می گوید که رژیم می تواند 10 سایت غنی سازی دیگری را تأسیس کند. هیچ کسی در جهان  از این تأسیسات ندارد. آمریکا و فرانسه 2 عدد, و آرژانتین و هلند هر کدام یک عدد دارند. این احمقانه است در مورد 10 عدد صحبت کرد.
اشپیگل: بنابراین اگر ایران در تلاشهایش برای غنی سازی موفق است, آیا این امر از ایران “به طور واقعی یک قدرت هسته یی“ می سازد, که بدین گونه تنها چیزی که نیاز دارد فشار دگمه یی و به سرعت سلاحی برای استفاده خواهد داشت؟
بلیکس: من وارد قلمروی کسانی که دربارة “قدرت واقعی هسته یی“ صحبت می کنند وارد نمی شوم و آن را  به سلف خود محمد البرادعی که مبتکر این واژه بود گفتم.
ژاپن بهطور مثال در لحظه می تواند انبوهی از پلوتونیوم را فعال کند  و همین کار را برزیل با میزان کمتری می تواند انجام دهد. حتی کسانی که در این مسیر سرمایه گذاری کرده اند, در هر زمان می توانند بروند و این کار را بکنند. به طور مثال آلمان هرگز پروسة تأسیسات هسته یی خود در وکرزدوف (Wackersdorf)  را تکمیل نکرد.…
اشپیگل: اما اگر ایران نخواهد عقب نشینی کند چه خواهد شد؟ چه می شود اگر ایران در عوض بخواهد بمب اتم بسازد؟
بلیکس: من خواست ایران برای ساختن بمب اتم را منتفی نمی دانم, ولی به عقیدة درصد اختلاف بین سران سیاسی بر سر این موضوع بیشتر می باشد. صرفاً توانمند بودن در غنی سازی اورانیوم خودش به عنوان یک بازدارنده عمل می کند, و برای برخی در رژیم خود این کافی می باشد.
اگر تمایلی برای ساختن بمب وجود داشته باشد, بهطور یقین بر می گردد به سالهای 1980 و تهدیدی که در آن موقع از سوی برنامة هسته یی عراق وجود داشت. اما عراق در سال 1990 سقوط کرد و اگر چیزی باشد که مرا امروز خوشبین کند, این فکر است که برای [ایران] دیگر نگرانیهای امنیتی وجود ندارد دال بر این که تسلیحات هستهیی نیاز داشته باشد.
اشپیگل: آیا ایران احساس می کند که از طرف دشمنان احاطه شده است؟
بلیکس: فکر نمی کنم ایرانیها, اسرائیل را به عنوان دشمن بنگرند. درگیری بین  دو کشور بر سر غنی سازی اورانیوم امر جدیدی است. در مورد افغانستان و پاکستان و یا ترکیه و روسیه جواب منفی می باشد.
اشپیگل: در مورد آمریکا چطور؟
بلیکس: جواب آری می باشد. ناوهواپیمابر در خلیج فارس داستان دیگری است. لیکن این دقیقاً از نظر ما بهترین گزینه برای راه حل می باشد. در مورد موضوع کره شمالی, آمریکا پیشنهاد توافقنامة عدم تجاوز و پیشنهاد برقراری روابط دیپلماتیک را داد. در مورد ایران, تا امروز هر دو گزینه به شکل علنی بحث و گفتگو نشده است. به عبارت دیگر, کسی ادعا نمی کند که تمامی گزینه های سیاسی به آخر خط رسیده اند.
اشپیگل: غرب چه گزینه های دیگری برای متوقف کردن برنامة هسته یی ایران دارد.؟ شما دربارة فعالیتهای مخفیانة آمریکا در ایران چه می دانید؟
بلیکس: من در دست چیزی برای تأیید آن ندارم, اما برایم تعجب آور نیز نیست. کنگرة آمریکا برای این اهداف تخصیص داده است, در هر صورت تصمیم عاقلانه یی نیست زیرا به خواستة افراطیها عمل می شود و به ضرر اپوزیسیون خواهد بود.
اشپیگل: اکنون درمورد تحریمهای جدید صحبت می شود آیا به نظر شما منطقی است؟
بلیکس: یقیناً در گذشته تحریمها موثر بوده اند به طور مثال لیبی را در نظر بگیرید. خیلی طول کشید لیکن [تحریمها] سلاح کُندی می باشند. در عراق نابود کننده بود و به مردم آسیب رساند و تأثیرکمی روی صدام داشت. حال بایستی صبر کرد و دید که آیا تحریمهای روی سپاه پاسداران تأثیری خواهد داشت.…
اشپیگل: اسرائیلی ها کم و بیش تهدید کرده اند به تأسیسات هسته یی ایران حمله خواهند کرد.
بلیکس: افراطیهایی که در مورد بیفایدگی راهحلهای دیپلماتیک تحلیل می کند امروز بایستی با همان دقت موشکافانه بیاثر بودن راه حل نظامی را مورد تحلیل قرار دهند. ریختن بمب کار ساده یی است, و یک حملة نظامی می تواند برنامة هسته یی را برای سالها به عقب بیاندازد, چیزی که بسیار رضایتبخش می باشد. اما پیامدهای طولانی مدت آن چه خواهد بود؟ ایران هم که ساکت نمی نشیند و پذیرای حمله باشد.
اشپیگل: آیا حملات نظامی می تواند با موفقیت برنامة هسته یی ایران را نابود کند؟ بیشتر تأسیسات آن در زیر زمین پنهان حفاری شده اند.
بلیکس: کسانی که نگرانند القاعده ممکن است بمبهای کثیفی  را غارهای هندو بوش (Hindu Bush) حفاری کرده باشد, بایستی بیشتر نگران این واقعیت باشند که این چنین حملات هوایی آسیبهای زیادی را وارد نخواهد کرد. ایران نیز یک کشور بزرگ و  پیشرفته یی است نمی توان نابود و یا همه چیز را اشغال کرد.
اشپیگل: از نظر شما حملة نظامی بیهوده است؟
بلیکس: به نظر من, در هر صورت, نابود کردن  ایران به عنوان یک دشمن بالقوه غیر ممکن می باشد. گذشتة از لفاظیهای احمدی نژاد در سخنرانیهایش, ایران مدتهاست که کشور مهاجم و توسعه طلب نبوده است. علاوه بر آن تشعشع انقلاب اسلامی در سراسر منطقه ناپدید شده است. بعد از انتخابات بی اعتبار و بعد از فسادی که مجاز شمرده شد, چه در ایران و چه در منطقه, ملاها دیگر نمی توانند انگیزه یی در کسی زنده کنند»